Strefa wiedzy

Nasze publikacje

Created with Sketch.
Created with Sketch. 14 czerwca 2019

Umorzenie długu po przeprowadzeniu upadłości konsumenckiej

Niejednokrotnie spotkaliśmy się z pytaniem, co stanie się z długami po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej – przed udzieleniem odpowiedzi chcielibyśmy przybliżyć cel przeprowadzania postępowania upadłościowego, którego jednym z efektów jest umorzenie długu. Należy zauważyć, że upadłość konsumencka ma na celu przede wszystkim oddłużenie, nawet jeśli dłużnik nie posiada majątku. Spełnia również funkcję windykacyjną, ponieważ prowadzi do odzyskania należności przez wierzycieli, od niewypłacalnego dłużnika. Dla porównania należy dodać, że w przypadku postępowania egzekucyjnego cel jest zupełnie inny – postępowanie prowadzone jest jedynie w celu zaspokojenia wierzyciela. Trzeba jednak mieć na względzie, że nie wszystkie zobowiązania upadłego podlegają umorzeniu. Kiedy dochodzi do umorzenia długu? Co w sytuacji, gdy utworzona z majątku dłużnika masa upadłości nie wystarcza na pokrycie wszystkich zobowiązań? W artykule odpowiemy na wskazane
pytania, a także wiele innych, przybliżając instytucję upadłości konsumenckiej.

Upadłość konsumencka szansą na oddłużenie

Jak wyjść z długów? Czy sąd może umorzyć dług? Z roku na rok rośnie liczba ogłaszanych upadłości konsumenckich. W 2018 r. ponad 6.000 osób ogłosiło upadłość konsumencką. Trend ten nie zmienił się w 2019 r. Podkreślić należy, że ogłoszenie upadłości jest szansą na oddłużenie w sytuacji, gdy dłużnik posiada majątek, jak i w przypadku, gdy nie posiada wystarczających środków nawet na pokrycie kosztów postępowania.

Upadłość konsumencka jest postępowaniem prowadzonym przez sąd, wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które stały się niewypłacalne np. w związku z brakiem możliwości spłaty zadłużenia. O niewypłacalności można mówić w sytuacji, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że do utraty zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych dochodzi, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Kiedy zobowiązanie staje się wymagalne? W dużym uproszczeniu mówiąc zobowiązanie staje się wymagalne z momentem upływu terminu jego realizacji.

Upadłość konsumencka może być również ogłoszona w stosunku do byłego przedsiębiorcy, a postępowaniem objęte są zarówno długi prywatne, jak i wynikające z wcześniej prowadzonej działalności.

Należy jednak mieć na względzie, że posiadanie statusu konsumenta oraz stan niewypłacalności nie oznaczają, że sąd musi ogłosić upadłość konsumencką wobec dłużnika. Musisz wiedzieć, że Prawo upadłościowe wyróżnia przesłanki negatywne, po zaistnieniu których sąd może, a w niektórych przypadkach musi, oddalić złożony wniosek. Sąd obligatoryjnie oddali wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jeśli dłużnik doprowadził do niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie bądź wskutek rażącego niedbalstwa. Pozostałe przesłanki wskazane w Prawie upadłościowym mają charakter fakultatywny, co oznacza, że sąd ze względów humanitarnych lub słuszności może ogłosić upadłość konsumencką, mimo wystąpienia takiej przesłanki. Przykładem przesłanki o charakterze fakultatywnym jest niezłożenie przez dłużnika w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości prowadzonej firmy, mimo takiego obowiązku.

Na czym polega umorzenie długu?

Zrzeczenie się roszczenia przez wierzyciela i jego przyjęcie przez dłużnika lub wykonanie zobowiązanie to dwa sposoby wygaśnięcia zobowiązań. Natomiast przepisy Prawa upadłościowego wprowadzają szczególne konstrukcje prawne i umożliwiają umorzenie zobowiązań, zarówno o charakterze prywatnoprawnym, jak i publicznoprawnym. Co do zasady, umorzeniu podlegają zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości i niezaspokojone w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

Po wykonaniu ostatecznego planu podziału, a gdy z uwagi na brak majątku upadłego plan podziału nie został sporządzony – po zatwierdzeniu listy wierzytelności sąd:

  • ustala plan spłaty wierzycieli lub
  • umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.

Umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli

Zgodnie z obowiązującymi przepisami sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Oznacza to, że postępowanie upadłościowe może być przeprowadzone w sposób uproszczony – do oddłużenia upadłego może dojść już po ustaleniu listy wierzytelności.

Zastosowanie wskazanego rozwiązania możliwe jest jedynie w wyjątkowych, skrajnych przypadkach, gdy upadły nie posiada majątku ani źródeł jego pozyskania.

Umorzenie dotyczy wszystkich zobowiązań objętych postępowaniem, bez względu na źródło ich pochodzenia. Na marginesie należy dodać, że wyróżnić można pewną grupę zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu np. zobowiązania do zapłaty alimentów.

Jako formalnoprawny skutek umorzenia zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli wskazać należy brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego co do określonych zobowiązań – wyjątkiem są zobowiązania niepodlegające umorzeniu.

Należy dodać, że umarzając zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli sąd obciąża Skarb Państwa tymczasowo pokrytymi kosztami postępowania. W ramach wyjaśnienia trzeba wskazać, że Skarb Państwa tymczasowo pokrywa koszty postępowania w przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie tych kosztów albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszy na ich pokrycie.

Umorzenie zobowiązań po wykonaniu obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Należy podkreślić, że po wydaniu wskazanego powyżej postanowienia przez sąd, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli z wyjątkiem określonych wierzytelności, które dokładnie zostaną opisane poniżej.

Umorzeniu podlegają wszystkie zobowiązania, bez względu na źródło ich powstania – zarówno o charakterze prywatnoprawnym, jak i publicznoprawnym. Trzeba jednak dodać, że w przypadku, gdy upadły umyślnie zataił wierzytelności, nie podlegają one umorzeniu, chyba że wierzyciel wziął udział w postępowaniu upadłościowym.

Wyróżnić można pewną kategorię zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu – są to zobowiązania:

  • o charakterze alimentacyjnym,
  • wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
  • do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie,
  • do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem,
  • umyślnie nie ujawnione przez upadłego, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu,
  • powstałe po dniu ogłoszenia upadłości.

Kilka faktów na temat upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka to instytucja o szczególnym charakterze, będąca ratunkiem dla osób, które z różnych przyczyn stały się niewypłacalne. Warto przypomnieć kilka najważniejszych zagadnień, związanych z ogłaszaniem upadłości konsumenckiej:

  • upadłość konsumencka może być ogłoszona nawet w sytuacji, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela,
  • wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może być złożony przez dłużnika, przepisy Prawa upadłościowego nie przewidują możliwości złożenia wspólnego wniosku przez małżonków,
  • oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie oznacza zakończenia postępowania – strona postępowania ma możliwość złożenia zażalenia na postanowienie sądu,
  • upadłość konsumencka może być ogłoszona również w sytuacji, gdy dłużnik nie posiada majątku,
  • bez znaczenia jest fakt, jaki charakter ma dług – umarzane są zarówno zobowiązania cywilnoprawne, jak i publicznoprawne,
  • opłata sądowa od złożenia wniosku wynosi 30 złotych, natomiast koszty postępowania pokrywane są z masy upadłości.

Postępowanie upadłościowe to skomplikowana procedura, składająca się z trzech etapów, a ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest pierwszym z nich. Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania może skutkować utratą możliwości ogłoszenia upadłości przez okres dziesięciu lat, dlatego warto skorzystać z profesjonalnej obsługi prawnej, dzięki której zapewniona zostanie pomoc na każdym etapie postępowania.

Utraciłeś zdolność do realizacji zobowiązań? Nie posiadasz środków, aby spłacić zadłużenie? Wysokość długów, a także odsetek stale rośnie? Jeśli stałeś się niewypłacalny i nie wiesz co zrobić, nie czekaj – ogłoszenie upadłości konsumenckiej to Twoja szansa na oddłużenie. Dokładne informacje o procedurze upadłościowej znajdziesz na naszej stronie. Skontaktuj się z nami! Chętnie pomożemy Ci przejść przez proces, dzięki któremu Twoje zobowiązania w całości lub w części zostaną umorzone.

Created with Sketch. Powrót
Kontakt