Nasze publikacje

Created with Sketch.
Created with Sketch. 6 maja 2021

Upadłość konsumencka w 2021 roku – jakie zmiany nas czekają?

Upadłość konsumencka zmiany

Osoby, które zmagają się z długami, szukają różnych sposobów na rozwiązanie swoich finansowych problemów. Wiele z nich spotyka się z pojęciem upadłości konsumenckiej. To postępowanie sądowe, które pozwala niewypłacalnemu konsumentowi uzyskać oddłużenie. W ostatnich latach upadłość nie była jednak w Polsce tak chętnie wybierana, jak w innych europejskich krajach. Wpływ na to miały regulacje prawne nie zawsze korzystne dla konsumenta. Poddano je zmianie w 2020 roku. Po nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe możliwa jest łatwiejsza upadłość konsumencka i skuteczne rozwiązanie swoich problemów z długami. Jakie nowe regulacje mają zastosowanie w 2021 roku? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Nowa upadłość konsumencka 2020 – zmiany w rozpatrywaniu wniosków

Nowelizacja z 24 marca 2020 r. ustawy Prawo upadłościowe wprowadziła kilka istotnych zmian które przede wszystkim ułatwiają rozpoczęcie procesu, prowadzącego do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Nowe regulacje dotyczą zarówno podstaw do ogłoszenia takiego stanu, jak i samego przebiegu postępowania. Przed zmianą przepisów sąd już na samym początku procesu musiał zbadać negatywne przesłanki, takie jak umyślne doprowadzenie do stanu niewypłacalności, co mogło skutkować odmową ogłoszenia upadłości.

Negatywna decyzja była wydawana także w sytuacji, w której w czasie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku postępowanie oddłużeniowe zostało uchylone z innych powodów, niż bezpośredni wniosek dłużnika. Sąd dokładnie sprawdzał również kilka innych kwestii, np. takich jak fakt, czy osoba z problemami finansowymi, mając taki obowiązek, nie zgłosiła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Łatwiejsza upadłość konsumencka 2021 to przede wszystkim wymóg zbadania przez Sąd jedynie przesłanki samej niewypłacalności dłużnika. Jeśli okaże się, że dana osoba nie może z określonych przyczyn regulować swoich zobowiązań, zostanie przyznany jej status upadłego, a do postępowania wejdzie syndyk, rozpoczynając etap likwidacji majątku. Negatywne przesłanki sąd zbada dopiero po zakończeniu procedury likwidacji majątku. Będą miały one wpływ na ustalenie planu spłaty wierzycieli. Zmiana w przepisach sprawiła, że rok 2020 był rekordowy pod względem liczby ogłoszonych upadłości konsumenckich. Wszystko wskazuje na to, że w kolejnych miesiącach wyniki te zostaną pobite.

Upadłość konsumencka na nowych zasadach – ustalanie planu spłaty wierzycieli

Zmiany w prawie z 2020 roku rzutują m.in. na czas, w którym dłużnicy muszą spłacać swoje zobowiązania. Najpierw jednak wyjaśnijmy, w jakiej sytuacji konsument spotka się odmową oddłużenia. Dojdzie do tego, jeśli sąd ustali, że dłużnik celowo doprowadził do swojej niewypłacalności lub umyślnie przyczynił się do zwiększenia jej stopnia. Mowa w tym przypadku np. o celowym trwonieniu majątku i nieregulowaniu spłat.

Gdy jednak okaże się, że do problemów finansowych doszło z powodu rażącego niedbalstwa, oddłużenie nadal będzie możliwe, ale znacznie wydłużony zostanie plan spłaty wierzycieli, czyli ustalony przez sąd harmonogram regulowania określonych zobowiązań. Jest on dopasowany do sytuacji finansowej dłużnika. Według nowych przepisów plan spłaty wierzycieli w przypadku zawinionego doprowadzenia do niewypłacalności może zostać ustalony na czas maksimum 84 miesięcy. Na wydłużenie harmonogramu mogą wpłynąć również inne działania dłużnika na niekorzyść wierzycieli.

Gdy dana osoba boryka się z długami nie ze swojej winy (np. śmierć małżonka, choroba uniemożliwiająca pracę), plan spłaty zostanie ustalony na okres od 1 do 36 miesięcy. W szczególnych sytuacjach Sąd może umorzyć zobowiązania upadłego bez ustalania żadnego plany spłaty.

Upadłość konsumencka uproszczona – zasady nowego trybu postępowania

W praktyce nowe przepisy wprowadził możliwość przeprowadzania całego procesu upadłościowego na trzy sposoby:

– w trybie ogólnym,

– w drodze zawarcia układu z wierzycielami (nie ogłasza się wówczas upadłości),

– w procedurze uproszczonej.

Z trzech wymienionych trybów szczególnie warto przyjrzeć się właśnie procedurze uproszczonej. Ma ona zastosowanie w sytuacji, w której dłużnik nie posiada majątku lub majątek ten jest łatwo zbywalny. W tym przypadku nie jest ustalany sędzia komisarz – likwidacją zarządza sam syndyk. W postępowaniu uproszczonym ogranicza się liczbę dokumentów i formalności. Wszystkie najważniejsze informacje, takie jak lista wierzytelności czy podział funduszów masy upadłości są zawarte w jednym dokumencie wraz z projektem planu spłaty, który jest składany przez syndyka do sądu po likwidacji majątku osoby zadłużonej. Projekt ten może również wskazywać inne sposoby zakończenia całego postępowania, np. umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty.

Działania te mają na celu przede wszystkim przyspieszenie procedur związanych z upadłością konsumencką. Ustalenie planu spłaty w trybie uproszczonym z założenia nie powinno trwać dłużej niż pół roku – po przekroczeniu tego terminu kolejne dni zaliczają się już do okresu spłaty wierzycieli.

Upadłość osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą 2021 – oddłużenie przedsiębiorcy

Zmiany w prawie upadłościowym są dużym ułatwieniem również dla osób, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą i mają problemy z długami. W takiej sytuacji, zanim wprowadzono nowelizację, przedsiębiorca musiał liczyć się z tym, że jego upadłość będzie miała na celu przede wszystkim zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Miał również obowiązek, najpóźniej trzydzieści dni od chwili, w której pojawiły się podstawy do ogłoszenia upadłości, złożenia przed wymiarem sprawiedliwości wniosku upadłościowego. Takie zapisy często uniemożliwiały oddłużenie za pomocą upadłości przedsiębiorcom jednoosobowym lub osobom, które w przeszłości prowadziły działalność gospodarczą.

Nowa upadłość konsumencka pozwala przedsiębiorcom przeprowadzić postępowanie upadłościowe na takich samych zasadach, jakie obowiązują osoby fizyczne. To mniej kosztowna i prostsza procedura. Ważna jest również możliwość skorzystania z zabezpieczenia, polegającego na ochronie warunków mieszkaniowych. Na jego podstawie dłużnik otrzymuje część kwoty ze sprzedanej w ramach masy upadłościowej nieruchomości, która służyła celom mieszkaniowym, na pokrycie czynszu za wynajem zastępczego lokalu. Wysokość tej sumy ustalana jest w oparciu o przeciętne koszty wynajmu w danej lokalizacji i przyznawana na okres maksymalnie dwóch lat.

Tempo prac związanych z upadłością konsumencką ma przyspieszyć również usprawnienie tzw. pre-packu. To zatwierdzenie przygotowanej sprzedaży majątku upadłego o znacznej wartości. Dzięki temu rozwiązaniu uczestnik postępowania może złożyć wniosek o sprzedaż określonego składniku majątku (np. nieruchomości) na rzecz wskazanego nabywcy. Do tej pory pre-pack nie był zbyt często wykorzystywane przez dłużników. Usprawnienie tej opcji ma zwiększyć jej popularność.

Wszystkie opisane zmiany prowadzą do odciążenia sądów i skrócenia postępowań, związanych z upadłością konsumencką. Nic w tym dziwnego – w 2021 roku prawdopodobnie padnie kolejny rekord w liczbie osób, którym udało się skutecznie przeprowadzić cały proces. Na pewno łatwiejsze jest dziś uzyskanie statusu upadłego. Trzeba mieć jednak na uwadze, że niektóre zmiany, zwłaszcza te dotyczące oceny intencji dłużnika, które prowadziły do utraty możliwości regulowania zobowiązań, mogą wiązać się z dodatkowym ryzykiem, np. wydłużeniem planu spłaty wierzycieli.

 

Artykuł opracowany przez pracowników kancelarii KPP Baran & Pluta Sp. z o.o.
Created with Sketch. Powrót
Kontakt
Przejdź do paska narzędzi